Negen van de 26 omgevingsdiensten voldoen nog niet aan de eisen: wat betekent dat voor je bewonerscommunicatie?

Op 6 november 2026 werd bekend dat negen van de 26 omgevingsdiensten op 1 april 2026 nog niet voldeden aan de afgesproken robuustheidscriteria. Omgevingsdiensten voeren voor gemeenten en provincies taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Daarom raakt dit nieuws ook wie bewoners informeert over bouwprojecten.

Wat is er bekend?

Van de 26 omgevingsdiensten voldeden er 17 aan de criteria en 9 niet. De criteria gaan onder meer over de omvang van de dienst, het mandaat van de directeur en de middelen voor innovatie en bedrijfsinformatie. Gemeenten, provincies en omgevingsdiensten hadden afgesproken dat alle diensten hier op 1 april 2026 aan zouden voldoen.

Staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat wil dat de negen diensten uiterlijk op 1 juli 2027 aan de criteria voldoen. Lukt dat niet, dan wil zij weten hoe en wanneer het wel gaat gebeuren. Voor het einde van 2026 wil zij hierover in gesprek met de provinciebesturen.

De negen diensten verschillen sterk

Volgens Gemeente.nu schieten Groningen en Zuidoost-Brabant maar op een of enkele punten tekort. IJsselland verwacht pas in 2028 aan de criteria te voldoen. De omgevingsdiensten in de Achterhoek en op de Veluwe willen per 1 januari 2030 fuseren en IJmond onderzoekt een fusie. Bij de Friese dienst FUMO is onder meer niet duidelijk of alle gemeenten hun verplichte basistaken hebben ondergebracht. Het ontwikkelprogramma van die dienst moet begin 2027 de eerste resultaten opleveren.

Wat betekent dit voor wie bewoners informeert?

Uit de berichten blijkt niet dat bouwprojecten nu stilvallen of dat vergunningen langer duren. Het gaat om de organisatie van de diensten. Wel is het goed om je hierop voor te bereiden, want de ILT, de Inspectie Leefomgeving en Transport, stelde vast dat omgevingsdiensten achterlopen bij het actualiseren van omgevingsvergunningen. Ook meldt Gemeente.nu dat ongeveer 20 procent van de vergunningadviezen vermijdbare tekortkomingen bevat. Na de volledige vergunningprocedure is dat nog geen 1 procent.

Wij verwachten niet dat bewoners hier nu al iets van merken. Toch kunnen bewoners bij vragen over vergunningen, toezicht en overlast bij de gemeente of de aannemer aankloppen. Drie dingen die je zelf kunt regelen:

Weet welke omgevingsdienst jouw project bedient en wie daar je aanspreekpunt is. Zet dat in je communicatieplan, zodat je bij vragen snel kunt doorverwijzen.

Wees eerlijk over onzekerheid in je planning. Als een vergunning of besluit nog niet rond is, zeg dat dan, en vertel wanneer je meer weet.

Zet wijzigingen direct in je communicatie. Een bewonersbrief staat vast zodra hij op de mat valt, een digitaal kanaal kun je bijwerken.

Op het bouwen.app-platform doe je dat in Projectupdates en Planning, naast je bewonersbrieven. Zo zien bewoners ook na de brief de actuele stand van zaken.

Meer weten over de beheeromgeving van bouwen.app? Mail naar support@bouwen.app of plan een demo.

Bron

• Negen omgevingsdiensten voldoen nog niet aan eisen, Gemeente.nu, 6 november 2026

• Omgevingsdiensten schieten nog steeds tekort, Binnenlands Bestuur (ANP), 6 november 2026

Beeld: Unsplash.